دكتر نعمت‌الله تابنده در شب شنبه سوم مهرماه 1308 هجری شمسی مطابق با 22 جمادی الاولی 1348 هجری قمری و 25 سپتامبر 1929 میلادی در بیدختِ گناباد واقع در استان خراسان به دنیا آمد. ایشان فرزند ششم حضرت آقای حاج شیخ محمد حسن صالح علیشاه (1270-134 هجری شمسی) قطب وقت سلسله نعمت اللهی گنابادی است.

برادران و خواهران دكتر نعمت‌الله تابنده به ترتیب، حضرت آقای سلطان حسین تابنده رضا علیشاه که قطب سلسله نعمت‌اللهی پس از پدر بزرگوارشان بوده‌اند ، بی‌بی نصرت، آقای دكتر محبّ الله آزاده ، آقای هادی تابنده، حضرت آقای دكتر نورعلی تابنده (مجذوب‌علیشاه) قطب سلسله نعمت‌اللهی، آقای دكتر نصرالله تابنده، آقای مهندس شكرالله تابنده، خانم بانو زیبا و آقای دكتر محمود تابنده هستند.

سلسله نعمت اللهی از زمان جدّ امجد دكتر تابنده ، یعنی عالم و عارف ربانی حضرت آقای حاج ملاّ سلطان محمد ملّقب به سلطان علیشاه رونق تازه‌ای در ایران یافت و از آن زمان به بعد گناباد كه موطن آن بزرگوار بود، ملجاء سالكان طریقت گردید. پس از حضرت سلطان علیشاه فرزند ارشدشان حضرت آقای حاج ملاّ علی نورعلیشاه گنابادی و پس از ایشان فرزند بزرگوارشان حضرت آقای حاج شیخ محمد حسن صالح علیشاه به مقام قطبیت و ارشاد در سلسله جلیله نعمت اللهی رسیدند.

در زمان حضرت صالح علیشاه مزار سلطانی در بیدخت مبدّل به تنها خانقاه زنده در ایران گردید كه بنابر سنت دیرینه تصوّف در ایران و عالم اسلام پذیرای زائران و مشتاقان سلوك معنوی بوده‌است.

با این شرح ، دكتر نعمت الله تابنده در خانواده‌ای كه ملجاء و مرجع و محل رفت و آمد رهروان طریقت بود، به دنیا آمد و طبیعی است كه شخصیت ایشان نیز متأثر از محیط معنوی خانواده به ویژه پدر بزرگوارش قرار گیرد. در رأس خصوصیتهای اخلاقی ایشان، تواضع و فروتنی ، صبرو بردباری ، متانت، نیکوکاری و بخشش بود. دكتر تابنده به خدا و خلق خدا عشق می ورزید ، با همه طبقات اجتماعی یکسان رفتار می نمود و به همه احترام می گذاشت.

دكتر تابنده تحصیلات رسمی را از دبستان جامی در بیدخت آغاز كرد و در عین حال دروس مكتبی را نیز زیر نظر پدر بزرگوار و معلمان محلّی فرا می‌گرفت . وی پس از اتمام تحصیلات ابتدایی به تهران آمد و از دبیرستان دارالفنون تهران فارغ‌التحصیل گردید. پس از پذیرفته‌شدن در دانشكده پزشكی دانشگاه تهران، تحصیلات خود را در این رشته آغاز كرد و در سال 1334 هجری شمسی از آن دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.

دكتر تابنده در یازدهم مرداد ماه سال 1334 هجری شمسی با خانم زهره سعیدی فرزند آقای ابراهیم سعیدی از بزرگان نیشابور و نوه آقای اعتضاد العلما از عرفای برجسته نیشابور ، ازدواج کرد.

وی در اردیبهشت ماه سال 1335 هجری شمسی همراه همسر خویش برای ورود به دوره تخصص در رشته اطفال و داخلی عازم ژنو در سوئیس شد و پس از گذراندن دوره تحصیلی به ایران بازگشت و در مشهد در وزارت بهداری مشغول به خدمت شد. دكتر تابنده در دوران 25 سال خدمت خود در وزارت بهداری در پستهای مختلفی از جمله سرپرستی بیمارستان حجازی و سرپرستی شیرخوارگاه مشهد انجام وظیفه نمود. وی در سال 1350 هجری شمسی اولین بیمارستان خصوصی اعصاب و روان را در مشهد به نام بیمارستان صالح پایه گذاری کرد. دكتر تابنده بعد از ظهرها نیز در مطب خصوصی خود به درمان بیماران می‌پرداخت. طبابت برای ایشان راهی برای خدمت به خلق‌الله بود كه در سیر و سلوك معنوی از مربیان خویش در طریقت آموخته‌بود، از این رو چه بسیاراوقات كه بدون هیچ‌گونه چشم ‌داشت مادّی در درمان رایگان مستمندان بسیار شایق بود.

دكتر تابنده علاوه بر فعالیتهای علمی و پزشكی به مطالعات و تحقیقات ادبی و عرفانی علاقه بسیار داشت و با محافل و انجمن‌های ادبی و عرفانی زمان خود در ارتباط بود. وی با مرحوم سید جلال‌آشتیانی كه از استادان و مدرسان شهیر عرفان نظری و حكمت بود و در مشهد سكونت داشت رابطه نزدیك داشت. مرحوم آشتیانی، هم بواسطه نسب خانوادگی و هم شخصیت علمی و ادبی دكتر تابنده با ایشان مأنوس بود.

دكتر تابنده طبع شعری لطیف داشت كه آن را به چاشنی مضامین عرفانی آمیخته‌بود. گزیده‌هایی از مطالب و اشعارعرفانی ایشان در دو جلد کتاب به نام ‌‌‌‌‍‍‌‹‹ نغمه های دل›› به چاپ رسیده است. جلد اول شامل مثنویات ایشان، پاسخهایی به پرسشهای عرفانی و تفسیر مثنوی معنوی مولانا می باشد. جلد دوم شامل سخنان و مباحث گوناگون عرفانی، ادامه تفسیرمثنوی معنوی مولانا، و همچنین غزلیات ایشان می باشد. دكتر تابنده مقالاتی نیز در موضوع عرفان و تصوّف نوشته‌اند كه برخی از آنها در نشریات گوناگون از جمله فصلنامه ‹‹عرفان ایران›› و ماهنامه ‹‹حافظ›› ، منتشر شده‌است. دیوان اشعار ایشان نیز در دست چاپ می باشد.

در رأس همه این علایق و فضایل، مهر و ارادت دكتر تابنده به طریقه عرفانی بود كه در خانواده خود از نزدیك با آن آشنا شده ‌بود. نخستین مرّبی وی چنانكه گفته ‌شد پدر بزرگوار جسمانی و معنوی ایشان، حضرت آقای صالح‌علیشاه بود و پس از رحلت آن بزرگوار به جانشینان ایشان ارادت می‌ورزید تا زمان قطبیت برادر بزرگوار خویش، حضرت آقای دكترنورعلی تابنده (مجذوب علیشاه) كه این علاقه به اوج خود رسید و غالباً درسفرهای داخل و خارج از كشور در خدمت ایشان و تاپایان عمر در طریق مهرورزی بود.

دكتر نعمت‌الله تابنده درنیم روز پنجشنبه سوم خرداد سال 1386 هجری شمسی مطابق با هفتم جمادی الاولی سال 1428 هجری قمری و 24 می سال 2007 میلادی به سبب تصادف اتومبیل به بیمارستان منتقل گردید و شب هنگام در ساعت 7، جان به جانان تسلیم كرد و به لقاء حق پیوست.
پیكر پاك آن فقید سعید به بیدخت منتقل گردید و پس از تشییع درروز یکشنبه دهم جمادی الاولی و مصادف با سالگرد درگذشت مادر گرامیش در مزار سلطانی بیدخت در كنار پدر، برادر بزرگوار و دیگر بزرگان سلسله به خاك سپرده شد.

من که از یک قطره، بی شک کمترم          شایق دیدار روی دلبرم
پای کوبان، می روم رقصان و مست           کز نمودم محو گردد هر چه هست
می روم، اما ندانم کیستم                      این کشش از اوست، این من نیستم
می روم در کوی او شادی کنان                تا بگیرد جان ز تن، کز اوست جان

دكتر نعمت‌الله تابنده كه همواره به خانواده خود عشق می‌ورزید همسری متعهد، مهربان و صبور و پدری مسئول، دلسوزو مقید به تربیت فرزندان صالح بود. وی چهار فرزند به نام‌های دكتر رضا تابنده ، دكتر همایون تابنده، دكتر امیر تابنده و مهندس خاطره تابنده از خود به یادگار گذاشته است. دكتر تابنده در زمان حیات خود شاهد تولد، رشد و بالیدن سه نوه به نام های صوفی تابنده، آراد تابنده و سام تابنده بود.